Wydawnictwo
Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

Zachowanie konsumenta składa się z zachowania na rynku i w fazie konsu mpcji. Te sfery wzajemnie się przenikają. Z jednej strony podaż towarów i usług może się przyczyniać do kształtowania potrzeb czy ich hierarchii lub do preferowania jednych produktów, a odrzucania innych. Z drugiej strony zachowanie w procesie konsumpcji wpływa na przekształcanie się potrzeb w popyt na określoną ilość i jakość dóbr. Zachowania konsumentów zależą od wielu czynników zarówno zewnętrznych, jak i wynikających z przesłanek wewnętrznych. Do pierwszej grupy trzeba zaliczyć czynniki ekonomiczne, głównie dochody konsumentów, najbardziej dynamizujące zachowania konsumpcyjne i przemiany w spożyciu żywności. Wyznaczają one w sposób bezpośredni możliwy do osiągnięcia poziom zaspokojenia potrzeb żywnościowych pod względem ilości, jakości i form konsumpcji. Istotnymi uwarunkowaniami zachowań konsumpcyjnych są także działania marketingowe producentów i sprzedawców żywności, obejmujące produkt, cenę, promocję i dystrybucję, a także czynniki społeczno-kulturowe, demograficzne czy ogólnogospodarcze związane z poziomem rozwoju danego kraju. Można dokonać rangowania czynników społecznych według siły ich bezpośredniego wpływu na konsumenta: rodzina, liderzy opinii, grupy odniesienia i grupy społeczne. Ważną rolę odgrywają między innymi: fazy w cyklu życia rodziny, struktura demograficzna rodziny, miejsce zamieszkania, status zawodowy głowy rodziny czy podział ról w rodzinie. Druga grupa uwarunkowań zachowań konsumpcyjnych obejmuje potrzeby konsumentów, motywy ich postępowania, postawy i preferencje wobec produktów, osobowość nabywców, procesy uczenia się, zapamiętywania czy spostrzegania. Celem opracowania była analiza wybranych aspektów i uwarunkowań zachowań konsumpcyjnych gospodarstw domowych oraz próba wskazania implikacji owych zachowań dla rynku żywności.